1. Көзү тунаруу, көңүлү караңгылап, ымыр-чымыр боло түшүү, көзүнө эч нерсе көрүнбөй калуу. Экинчи жолу урулган камчынын учу үстүңкү эринге келип тийгенде Алымкулдун көзү ала чакмак боло түштү (Абдукаримов) Аркаман келип чапканда көзүм ала чакмак боло түшкөнүн билем (Жантөшев). 2. Абдан корккондо, шаштысы кеткенде, эмне кыларын билбей апкаарый калуу, дапдаарый түшүү. Сапар өзүнүн фамилиясын көрүп, көзү ала чакмак болду (Бөкөнбаев). Мен жаныман түңүлүп, ала чакмак болгон көздөрүмү жума койдум (Жигитов). 3. Өзүн токтото албай алып учуп, көөп турган же катуу кызып калган абалда болуу. Базары жүрүп турганда кимдин көзү ала чакмак болбойт (Осмоналиев). Көзүм ала чакмак болуп, бир киши эки киши, эки киши он киши болуп көрүндү («Ала-Тоо»).

1. Көзү тунаруу, көңүлү караңгылап ымыр-чымыр боло түшүү, көзүнө эч нерсе көрүнбөй калуу. Экинчи жолу урулган камчынын учу үстүңкү эринге келип тийгенде Алымкулдун көзү ала чакмак боло түштү (Абдукаримов) Аркаман келип чапканда көзүм ала чакмак боло түшкөнүн билем (Жантөшев). 2. Абдан корккондо, шаштысы кеткенде, эмне кыларын билбей апкаарый калуу, дапдаарый түшүү. Сапар өзүнүн фамилиясын көрүп, көзү ала чакмак болду (Бөкөнбаев). Мен жаныман түңүлүп, ала чакмак болгон көздөрүмү жума койдум (Жигитов). 3. Өзүн токтото албай алып учуп, көөп турган же катуу кызып калган абалда болуу. Базары жүрүп турганда кимдин көзү ала чакмак болбойт (Осмоналиев). Көзүм ала чакмак болуп, бир киши эки киши, эки киши он киши болуп көрүндү («Ала-Тоо»). В.: Көзү ала чакмактоо. Оо, бул эргулдун көзү ала чакмактап, ыктытып турган кези экен деп күлүп калышты («Чалкан»). Кээси ошо көзү ала чакмактаган бойдон энеден туума сыртка чыга келишет («Советтик Кыргызстан»).